แต่ไหนแต่ไรมา นักเล่นเครื่องเสียงกลุ่มหนึ่งมักจะแสวงหาช่องทางในการอัพเกรดหรือยกระดับคุณภาพชุดเครื่องเสียงของตน ให้รุดไปข้างหน้าอีกระดับหนึ่ง ก็นักเล่นเครื่องเสียงนี่ครับ จะให้คิดให้ทำอย่างอื่นมันก็จะผิดธรรมเนียมเอาได้

แน่นอนครับ, ในจำนวนนั้นการโมดิฟายเล็กๆ น้อยๆ ในบางเรื่องก็ส่งผลต่อคุณภาพเสียงโดยรวมได้อย่างน่าทึ่ง แล้วในการโมดิฟายนั้นเล่า การเลือกใช้ทิปโท (Tip-Toe) เป็นตัวเสริมคุณภาพของซิสเต็มนี่แหละ ก็ได้ชื่อว่าเป็นการโมดิฟายที่ใช้ทุนรอนน้อยที่สุด แล้วก็ง่ายที่สุด โดยผู้เล่นไม่จำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานด้านอิเลคทรอนิคส์ไฟฟ้าแม้แต่น้อย

แต่ความหมายที่ว่านั้น คงใช้ได้ในอดีตกาลเท่านั้น เมื่อเข้าสู่ยุคทองของโลกเครื่องเสียงใหม่วันนี้ สนนราคาค่าตัวของทิปโทแต่ละชนิดแต่ละประเภท ไม่ใช่ของราคาถูกที่หยิบฉวยมาเล่นได้ตามใจนึกอีกแล้ว การเลือกเฟ้นของเล่นจุกจิกประเภทนี้ จึงเป็นอีกส่วนหนึ่งที่มีทีท่าไม่ต่างไปจากการเลือกอุปกรณ์เครื่องเสียงอื่นๆ ในซิสเต็ม ก็อีกนั่นแหละ แม้ไม่ใช่สัจธรรม แต่ข้อเท็จจริงที่ปรากฏในส่วนหนึ่ง ก็พอจะอ้างได้ว่า จ่ายออกไปเท่าไร ก็จะได้กลับมาเท่านั้น สำหรับแวดวงการเล่นเครื่องเสียง

นี่หมายถึงการใช้จ่ายที่เป็นไปตามทำนองคลองธรรมที่ถูกต้อง หากหลงกระแสหรือตัดสินใจเพราะเงือนไขอื่นๆ เป็นตัวล่อ ก็ไม่แน่ว่าจะได้กลับมาเท่าที่จ่ายหรือไม่

มาเข้าเรื่องเลยดีกว่า, เช่นที่เรียนพระเดชพระคุณท่านทั้งหลายไว้บ่อยครั้ง ทั้งในที่นี่และที่อื่น ด้วยว่าทิปโทนั้น แต่ละชนิดแต่ละสายพันธ์ มีความแตกต่างกันทั้งหมด ทั้งในด้านคุณภาพเสียงและสนนราคา [ หาอ่านรายละเอียดของเรื่องนี้ได้ในพ๊อคเกตบุ๊ค Sound Talk นะครับท่าน ] มีการผลิตคิดค้นด้วยการขึ้นรูปทิปโทจากวัสดุสารพัดประดามี แทบจะหมดไม่เหลือโลหะธาตุหรือวัตถุธาตุใดๆในโลกนี้กันอีกแล้ว ไปค้นไปสรรหามาทำทิปโทหมดแล้ว

หลายปีก่อนโน้น ผมได้ลองเล่นทิปโทชนิดที่ทำจากเซรามิค เรียกว่า Isopod Ceramic ซึ่งไม่ค่อยมีใครนำมาขายในบ้านเรามากนัก นานๆ จะเห็นวางบนแผงตามงานเครื่องเสียงโชว์อยู่บ้าง แต่ก็ไม่มากมายอะไร วางคละปนเอาไว้ให้ดูว่ามีของเล่นจุกจิกมาขาย อะไรเทือกนั้นนั่นแหละ

เข้ามาใกล้อีกนิดก็เมื่อสองสามเดือนที่แล้วนี่เอง คุณประเสริฐร้านกรีนออดิโอ ได้ส่งทิปโทชนิดหนึ่งซึ่งที่ร้านจัดจำหน่าย มาให้ผมลองชิมลาง ครับ, ทิปโทที่ว่านี้ก็ทำจากเซรามิคนี่แหละ เรียกว่าห่างหายไปนานกับวัสดุประเภทนี้ เพิ่งโผล่เข้าสู่ยุทธภูมิอีกครั้งก็มื้อนี้แหละท่าน พอได้เห็นเข้าก็ทำให้นึกถึงความหลังทีเดียวเชียว รูปลักษณ์ สีสันผิวพรรณ ช่างละม้ายกับ Isopod Ceramic ที่ผมมีอยู่ จะต่างกันไปบ้างก็แต่ขนาดสัดส่วนเท่านั้น

Fine Ceramic คือชื่อทิปโทรุ่นนี้โดยมียี่ห้อหลักชื่อ Golden Sound มีให้เลือกเล่นสองประเภทหรือว่าสองขนาด ทั้งชนิดสูงเพื่อรองรับอุปกรณ์เครื่องเสียง แล้วก็แบบเด็กๆ หรือขนาดเล็กสำหรับรองรับลำโพงทั่วๆไป

Fine Ceramic ลูกใหญ่ที่ว่านี้ เอาเข้าจริงๆ ก็ไม่ถึงกับใหญ่โตอะไรนัก มีทิปโทที่สูงใหญ่กว่านี้อีกแยะ แต่สองรุ่นที่ผมอ้างถึงในคราวนี้ มีเล็กกับใหญ่ ก็ต้องว่ากันไปตามนั้น โดยสัดส่วนหน้าตัดกว้างประมาณ 3 เซนติเมตร ความสูงก็ประมาณ 2.5 เซนติเมตร มาเป็นชุดทั้งหมด 3 ลูกในหนึ่งกล่อง ส่วนพันธ์เดียวกันแต่เป็นลูกเล็ก สัดส่วนหน้าตัดกว้างประมาณ 2.5 เซนติเมตร สูงก็ราวๆ 2 เซนติเมตร อันนี้ไม่มีกล่อง จะเลือกเอาเท่าไรก็ได้ตามกำลังทรัพย์

ผมนั่งพินิจพิจารณาอยู่พักเดียว นอกจากสีสันคล้ำเหมือนนิล ขึ้นเงาวาววับเช่นเดียวกับ Isopod Ceramic ของผมแล้ว ก็เห็นแจ้งว่า Fine Ceramic มีข้อต่างไปจากนั้นอีกประเด็นหนึ่ง ซึ่งประเด็นนี้นี่แหละที่จะเป็นตัวกำหนดเสียงโดยรวมทั้งหมดให้ต่างออกไป ประเดี๋ยวจะโม้ไว้ฟังตอนท้ายๆ (ถ้าไม่ลืมเสียก่อน) สังเกตว่า Fine Ceramic สอดไส้โลหะบางชนิดเอาไว้ตรงกึ่งกลาง อาจจะเป็นตะกั่วหรือไรประมาณนี้ ทุกลูกเล็กลูกใหญ่ ขณะที่ Isopod Cecamic ปล่อยให้กลวงลึกลงไปเป็นไส้ใน

แน่นอนครับท่าน, ลงว่าเคยฟังทิปโทเนื้อพรรค์นี้มาแล้ว พอเห็นเข้าอีก ก็แทบจะนึกสุ้มเสียงลีลาของมันออกโดยพลัน เข้าใจเอาว่าคงจะให้เนื้อเสียงออกนุ่มนวลชวนฝันใฝ่ ประมาณว่าหวานซึ้งกับเสียงเครื่องสายหรือเสียงนักร้อง ออกไปทางอิ่มเนื้อมีหนังอะไรเทือกนั้น ที่จริงก็ชอบอยู่มากกับน้ำเสียงของ Isopod Ceramic แต่ก็เป็นน้ำเสียงที่มีแบบฉบับเป็นบุคลิกเฉพาะตัว บางคนอาจบอกว่าอย่างนี้นุ่มไปหน่อย ไม่คึกคักเร้าใจนัก

ช่างเถอะครับ, ไหนๆ ก็มีของอยู่ในมือแล้ว จะมัวโอ้เอ้ร่ำไรพรรณนาว่าอย่างนั้นอย่างนี้ไปใยให้เสียการ เมื่อสัณฐานประมาณตนได้ที่ดีแล้ว ก็ควรแก่การทดลองตามกรรมวิธี ว่ากันเสียให้รู้ดำรู้แดง ให้เป็นที่ปลดระวางความคลางแคลงในหัวใจเสียให้สิ้น มันก็เท่านั้นแหละ

ทีนี้ก็ย้ำกันอีกสักครา ด้วยว่าการวางทิปโทนั้น มีอิทธิพลต่อผลหรือสุ้มเสียงและรายละเอียดหาน้อยไม่ ในแต่ละท่วงท่าที่จัดวาง ประกบเข้าตัวถังเครื่องต่างๆ ย่อมมีจุดดีน้อยดีมากคละเคล้ากันไป แต่จะกระไรก็ตามเถิด ควรจะวางทิปโทรองใต้เครื่องเล่น โดยเริ่มต้นที่ 3 จุดก่อน (สำหรับทิปโทที่ไม่มีสไปค์ให้ปรับระดับได้) ทั้งนี้ควรพิจารณาว่า ด้านใดมุมใดขององคาพยบเครื่องเสียงชิ้นนั้นๆ ให้น้ำหนักมากที่สุดไปทางไหน เอาเป็นว่าตัวเครื่องหนักไปทางไหนละกัน

หากว่าหนักค่อนไปทางด้านหลัง ก็ให้เอาทิปโทรองรับใต้เครื่องที่ด้านหลังไว้สองจุด โดยเอาด้านหน้าตัดเรียบของทิปโท เข้าหาตัวถังเครื่อง พยายามให้เต็มที่ที่จะให้หน้าสัมผัสของด้านเรียบทิปโท แตะหรือสัมผัสพื้นผิวของตัวถังเครื่องให้มากที่สุด ชนิดว่าสนิทชิดแนบแบบน้องภรรยากับพี่เขย

แล้วอีกจุดหนึ่งก็มารองรับไว้ด้านหน้าของตัวเครื่อง ให้เข้ากึ่งกลางของเครื่องทีเดียว ทั้งนี้และทั้งนั้น ควรให้ทิปโททั้งสามจุดเมื่อวางได้ที่แล้ว ทำมุมต่อกันเป็นสามเหลี่ยมด้านเท่า

ถึงว่าเถอะ แม้ไม่ด้านเท่าเสียทีเดียว ก็เอาให้มันใกล้เคียงให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ในกรณีที่ใช้รองรับลำโพง ก็มาอีหรอบเดียวกันนี่แหละ เอาสองจุดไว้หน้า หนึ่งจุดไว้หลัง หากเป็นลำโพงขนาดทั่วๆไป เว้นแต่พวกวางหิ้งที่เจ้าของซิสเต็มใช้สายลำโพงที่มีขนาดใหญ่ มีน้ำหนักมาก อันนั้นต้องโยกทิปโทไปไว้ด้านหลัง 2 จุด ตรงกึ่งกลางด้านหน้า 1 จุด แล้วก็ตามสูตร ต้องรักษาระยะทิปโททั้งสามตัว ให้เป็นสามเหลี่ยมด้านเท่า

"ด้านเท่า" ในที่นี้ มันเป็นเรื่องของการวางทิปโท อย่าไปด้านเท่ากับใครบางคนในแวดวงนี้ละกัน ท่านว่าไม่งามนัก

ส่วนจะวางทิปโทหงายปลายเรียวขึ้น หรือเอาปลายแหลมลง ก็ล้วนทำได้ทั้งนั้น บางท่านเกรงว่าลำโพงของตนอันงามแพร้ว จะด่างพร้อยเป็นรอยหมองช้ำเพราะปลายแหลมทิปโท ก็ควรจะวางปลายแหลมคว่ำลง สุ้มเสียงก็ต่างกันไปบ้าง พูดไปก็ใกล้บ้า หาเวลาลองฟังเอาเองเถิด ขอให้ลองเถอะน่า....เท็จจริงจะปรากฏเอง...ใช้หูให้มาก ส่วนปากท่านว่าให้ปิดเสียมั่ง...จะได้ดวงตาเห็นธรรม ว่างั้นเถอะ

กระซิบแผ่วๆ ไว้บรรทัดนี้ว่า ท่านผู้ใดมีซิสเต็มดังนี้ สุ้มเสียงใช้ได้แต่ขาดหัวโน้ตชันๆ ประเภทว่ากีตาร์ทึ้งสายเหมือนมือไม้ไม่มีเอ็น หรือแรงปะทะแรงกระทบที่จะให้ฉะฉานกระตุ้นเลือดลมไม่มี หรือเสียงนักร้องน้องรักสดใสดีแต่ฟุ้งไม่เป็นตัวเป็นตน หรือเสียงทั้งกว้างแผ่เป็นสนามหลวง แต่หาสาระแก่นสารตรงกึ่งกลางเวทีไม่ได้ อ้า...ท่านว่าต้องพิจารณาทิปโท Fine Ceramic กันแล้วล่ะครับท่าน

จาก Isopod มาถึง Fine Ceramic เข็มขัดสั้นอีกตามเคย คาดไม่ถึง ที่คิดเอาเองไว้แต่แรกจากความทรงจำกับทิปโทประเภทเซรามิคนั้น ไม่เหลือเค้าอีกแล้ว ทันทีที่รองรับไว้ใต้เครื่องสามจุด (ใช้ซีดีรีซีฟเวอร์ Linn Classic เป็นบทสรุปท้ายสุด) ความชัดคมเป็นสามมิติของแต่ละสุ้มเสียง มากันเลยทีเดียว ราวว่าวันนัดพบญาติที่บางขวาง แจ่มแจ้งชัดเจนเป็นสามมิติโดยพร้อมเพรียงกัน

แทร็คแรกในอัลบั้มยอดฮิต Art For The Ear แผ่นของ Burmester นี่แหละ เสียงขับร้องของเจ้าหล่อน ชัดเจนเป็นสามมิติเอาเลยทีเดียว แถมไม่ล้ำหน้าออกมา แล้วไม่ใช่ให้โฟกัสแบบขึ้นขอบให้คมจนล้ำออกมาแถวหน้าเหมือนทิปโทโหลประเภทนั้นแน่นอน

ที่ต้องสรรเสริญ Fine Ceramic กันให้หนักข้อ ก็นี่เลย เสียงค้อนตีสายสตริงของเปียโนในท่อนแยกของเพลงนั่นแหละ ท่านเอ๋ย ได้แรงได้น้ำหนักชัดๆ กันเลย เรียกว่าแรงปะทะต้นๆ ก่อนเสียงหลักจะดังตามมาทำนองนี่ เด็ดขาดทหารเรือเลยเชียว นี่ท่าจะแข็งคมออกมาละซิ ผิดครับ ยังรักษาเนื้อเสียง ทรวดทรงความเป็นสามมิติเอาไว้ได้ดีมากๆ ไม่มีอาการวูบวาบหรือฟุ้งเป็นเศษเงาขาวๆ หรือเป็นหมอกรอบๆ ตัวเสียงเลย

ลองเลื่อนเดินหน้าไปที่แทร็คหกนะครับท่านที่รัก เปียโนอยู่ทางซีกซ้ายลึกเข้าไปในเวที ถัดมาก็แซกโซโฟน แทบจะเข้ากลางแต่อยู่ใกล้เปียโน ถัดมาก็ดับเบิลเบส ใกล้กันก็เป็นกลองชุด ประโทษ, ปลายแหลมจากพวกไฮแอท ฉาบ พลิ้วไสวออกมาเลยทีเดียว สะอาดสดใส ให้น้ำเสียงที่ฉ่ำติดปลายหมัดกันเลยทีเดียว แถมรายละเอียดเหลือๆ ครับท่าน

Isopod Ceramic นั้น ให้น้ำเสียงออกหวานระรื่น ต่อเนื่องดี จังหวะจะโคนไปทางช้าๆ แต่พอเจอกับ Fine Ceramic ของ Golden Sound คราวนี้ พลิกสถานการณ์ความเป็นเซรามิคแต่เดิมทันที ผมเชื่อเป็นนัยว่ามาจากวัสดุที่ปรับจูนโดยสอดไส้เอาไว้ตรงกลางนี่แหละ

สรุปได้ว่า ทิปโท Fine Ceramic ให้น้ำเสียงสดใส รายละเอียดสูง โดยเฉพาะน้ำเสียงที่มีรายละเอียดอย่างนี้ ฉ่ำครับท่าน ยอดเยี่ยมไร้เทียมทานด้วยการถ่ายทอดตัวตนของเสียงออกมาเป็นสามมิติ โดยไม่เลื่อนหรือขยับตำแหน่งเสียงนั้นๆ ให้ถอยร่นไปหลังบ้าง พุ่งล้ำเดินมาหน้าบ้าง พฤติกรรมพรรค์นี้ไม่มี คงเส้นคงวา ชัดอยู่ตรงไหนก็ตรงนั้น ดีซ้ำเข้าไปอีกกับน้ำหนักเสียงต้นโน้ตต้นเสียงทั้งหลาย ได้แรงได้พลังเป็นที่สะใจพระเดชพระคุณนั่นเทียว

นี่ประเด็นหลักใหญ่ใจความอยู่ที่ลูกใหญ่ ส่วนลูกเล็กก็บ่ายหน้ามาทางทิศนี้เช่นกัน สักแต่ว่าเป็นไปตามสัณฐานประมาณควร ลดน้ำเสียงที่อิ่มฉ่ำในช่วงกลางต่ำๆ ลงไปบ้างตามสมควร แต่โดยมหภาคแล้ว เชื้อไม่ทิ้งแถวทีเดียว

ผู้ใดขัดใจกับสุ้มเสียงและอิริยาบถบางประการที่ปรากฏในซิสเต็มของตน ก่อนหมุนเวียนเปลี่ยนถ่าย ยักย้ายขายต่อหรือกระไรก็เถอะ ฉะนี้แล้วไม่ใคร่ครวญทวนความถามหาหรือว่าลองเล่นทิปโท Fine Ceramic กันเสียหน่อยหรือ? มิได้ครับ, หาได้แนะนำจำยอมว่าต้องไปหาไปซื้ออะไรปานนั้น แต่น่าจะไปลองฟังที่ร้านกันก่อนปะไร แค่รองรับใต้เครื่องเล่นซีดีก็พอ ปะเหมาะเคราะห์ส่ง อาจประหยัดงบไปได้บานทีเดียวเชียว

ประเดี๋ยวจะหาว่าหล่อมีดีแล้วไม่บอกเข้าอีก ติดต่อสอบถามที่คุณประเสริฐสำนักกรีนออดิโอเอาเถิด

"เจ. เจ."
เมษายน 2545